Funkcje samorządu regionalnego a problem niwelowania dysproporcji w poziomie rozwoju regionów - Patrzałek, Leszek (Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 2022)
Przedmiotem rozważań podjętych w niniejszym rozdziale jest rozpatrywanie złożonej kwestii nierówności wewnątrz- i międzyregionalnych w kontekście decentralizacji fiskalnej i realizacji redystrybucyjnej funkcji finansów publicznych oraz możliwości zastosowania przez samorządowe władze regionalne dochodowych i wydatkowych instrumentów fiskalnych w celu niwelowania dysproporcji w rozwoju społeczno-ekonomicznym województw. Decentralizacja fiskalna na rzecz samorządowych władz regionalnych wywołuje problemy związane z nierównomiernym rozłożeniem w przekroju terytorialnym źródeł dochodów publicznych oraz problemy związane z koniecznością stosowania mechanizmów wyrównywania nierówności fiskalnych między regionami. Na podstawie przeprowadzonych rozważań i analiz wykazano, że w Polsce w sposób wyrazisty uwidacznia się niedostosowanie systemu finansów samorządu województwa do wyzwań związanych z narastającymi dysproporcjami w poziomie rozwoju województw. W tej sytuacji ważnym i coraz bardziej aktualnym zadaniem jest poszukiwanie optymalnych rozwiązań dotyczących zakresu decentralizacji fiskalnej na rzecz samorządów województw i funkcji finansów tego szczebla samorządu terytorialnego w niwelowaniu dysproporcji rozwojowych województw. Przyjęte w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030 instytucjonalne podstawy polityki regionalnej nie uwzględniają bowiem w dostatecznym stopniu przepisów ustawy o samorządzie województwa, nie przyczyniają się do rozszerzenia zakresu samodzielności dochodowej i wydatkowej samorządów województw oraz ograniczają ich kompetencje w koordynowaniu alokacji środków publicznych do województw.
Patrzałek, L. (2022). Funkcje samorządu regionalnego a problem niwelowania dysproporcji w poziomie rozwoju regionów. W: E. Pancer-Cybulska, B. Baran i E. Szostak (red.), Procesy konwergencji i dywergencji w Europie. Monografia jubileuszowa dedykowana Profesorowi Janowi Borowcowi (s. 55–69). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Keywords: decentralizacja fiskalna; samorząd województwa; fiscal decentralization; voivodeship self-government