Metody modelowania i translacji modeli baz danych dla metamodelu asocjacyjnego - Jodłowiec, Marcin (Politechnika Wrocławska, 2022)
Niniejsza rozprawa doktorska dotyczy konceptualnego modelowania danych. W szczególności, podjęto zagadnienie opracowania wzorców modelowania oraz metod translacji modeli danych dla metamodelu asocjacyjnego. W ramach badań przyjęto założenie, iż kluczowym kryterium jakości jest zachowanie możliwie najwyższej zgodności semantycznej, zarówno w aspekcie tworzenia modeli, jak również translacji do innych metamodeli. Zgodność semantyczna jest tutaj rozumiana jako odzwierciedlenie pierwotnych konstrukcji myślowych znajdujących się w umyśle eksperta, bądź wyrażonych w ramach semantyki metamodelu. W pracy zaproponowano system pojęć Conceptual Layer of Metamodels, stanowiący specyfikację konceptualizacji dziedziny modelowania danych. W oparciu o ten system wyspecyfikowano, zaimplementowano i przeanalizowano szereg wzorców modelowania dla metamodelu asocjacyjnego. Opracowano również metodę translacji semantyki, która operuje na reprezentacjach semantycznych modeli i metamodeli, zbudowanych w oparciu o zaproponowany system pojęć. Istotnym elementem niniejszego opracowania jest również metoda ewaluacji translacji semantyki, dostarczająca rozwiązań do ilościowej oceny zmiany semantyki w procesie translacji. Opracowane metody pozwoliły dokonać ekstrakcji i opisu semantyki metamodeli, translacji wraz z ewaluacją jej jakości, przy założeniu metamodelu asocjacyjnego jako źródłowego. Jako metamodele docelowe przyjęto ugruntowane w literaturze i praktyce rozwiązania z zakresu modelowania konceptualnego danych: Enhanced Entity-Relationship Model, Object-Role Modeling oraz Unified Modeling Language. Osiągnięte w pracy rezultaty zostały poddane weryfikacji przy pomocy studium przypadku. Studium to zostało oparte o model wyrażony w metamodelu asocjacyjnym, będący fragmentem struktury systemu reprezentacji wiedzy i służący do budowy sieci semantycznych.
Keywords: metamodelowanie; wzorce modelowania; metamodel asocjacyjny; translacja semantyki modeli