Ryzyko i niepewność w naukach ekonomicznych - rozważania semantyczne - Bochenek, Mirosław (Risk and uncertainty in economic sciences: some semantic reflections, 2012)
Ryzyko i niepewność nie należą do fundamentalnych kategorii ekonomicznych, a mimo to odgrywają ważną rolę w naukach ekonomicznych i praktyce gospodarczej. Niestety ekonomiści nie są zgodni co do pierwszeństwa ich użycia i proponują odmienne ich interpretacje. Wprowadzenie ryzyka i niepewności do myśli ekonomicznej w 1725 r. przez R. Cantillona skutkowało rozwojem teorii ekonomii oraz jej zbliżeniem do rzeczywistości gospodarczej. Angielski ekonomista dostrzegł wpływ ryzyka na poziom dochodów, a także towarzyszącą działalności gospodarczej niepewność. W późniejszym okresie kolejne pokolenia ekonomistów podjęły wysiłek mający na celu rozwinięcie tych dwóch kategorii. Możliwość kwantyfikacji i ubezpieczenia były podstawą ich rozróżnienia dla J.H. von Thünenna. Z kolei A.H. Willett wskazał na rosnące znaczenie ryzyka i niepewności w działalności gospodarczej oraz połączył je z prawdopodobieństwem. Precyzyjne i jednoznaczne definicje ryzyka i niepewności sformułowali niezależnie od siebie w 1921 r. F.H. Knight i J.M. Keynes. Umiejętność rozwiązywania problemów dotyczących ryzyka i niepewności lepiej opanowały nowoczesne społeczeństwa, które stworzyły instytucję ubezpieczenia przenoszącą ryzyko na inne podmioty, a także wspierające badania naukowe w tym zakresie. Przedmiotem dalszych badań związanych z ryzykiem i niepewnością powinny być metody pomiaru ryzyka i teorie podejmowania decyzji zwiększające racjonalizację działań, a także sposoby ograniczania negatywnych skutków ryzyka i niepewności oraz zwiększania korzyści towarzyszących tym stanom.
Ekonomia - Economics, 2012, Nr 4 (21), s. 46-63
Keywords: ubezpieczenia; ryzyko; niepewność; rachunek prawdopodobieństwa; risk; uncertainty; insurance; calculus of probability