Kapitał społeczny a nierówności materialne - dynamika związku na przykładzie polskich województw - Młokosiewicz, Marta (Social capital and material inequalities - dynamics of connection on the background of Polish voivodeships, 2012)
Celem artykułu jest zaprezentowanie, jak kształtował się związek między kapitałem społecznym a nierównościami materialnymi w polskich województwach w latach 2002- -2010. Za tezę badawczą przyjęto stwierdzenie, że występuje zależność między dynamiką zaangażowania społecznego budującego potencjał kapitału społecznego danej społeczności a zasięgiem nierówności materialnych. Społecznościami rozpatrywanymi w pracy uczyniono województwa, wnioskowanie zaś oparto na danych GUS. Za wskaźniki nierówności materialnych posłużyły dochody i wydatki gospodarstw domowych oraz stopa ubóstwa absolutnego i relatywnego, zaś za wskaźniki zaangażowania społecznego - dane dotyczące liczby fundacji, stowarzyszeń i organizacji społecznych. Praca ma charakter teoretyczno-empiryczny. Aby osiągnąć zamierzony cel z perspektywy teoretycznej przybliżono we wstępie znaczenie kapitału społecznego uosobionego w społecznym zaangażowaniu dla pomyślnego rozwoju społeczności i rozwiązywania społecznych problemów. W dalszej części artykułu przeanalizowano zasoby kapitału społecznego w układzie według województw, a następnie - w tym samym układzie - różnice w dochodach i wydatkach gospodarstw domowych oraz zagrożenie ubóstwem po to, by we wnioskach pokazać dynamikę zmian w województwach w odniesieniu do omawianych wskaźników, w przyjętym okresie badawczym. Dokonana analiza pokazała, że województwa, w których zanotowano większe niż w pozostałych zmniejszenie zakresu nierówności materialnych, charakteryzowały się bez wyjątku wysoką dynamiką nasycenia stowarzyszeniami oraz organizacjami społecznymi. Zależność między dynamiką tego nasycenia a tempem spadku ubóstwa zarówno skrajnego, jak i relatywnego okazała się istotna statystycznie oraz ujemna. Nie potwierdzono natomiast istnienia istotnego statystycznie związku pomiędzy dynamiką tworzenia fundacji a zmianami przyjętych wskaźników nierówności materialnych oraz między tworzeniem stowarzyszeń i organizacji społecznych a zmianami w dochodach i wydatkach. Powyższe konstatacje pozwoliły częściowo (w odniesieniu do niektórych przejawów kapitału społecznego) pozytywnie zweryfikować przyjętą na wstępie artykułu tezę badawczą.
Ekonomia = Economics, 2012, Nr 4 (21), s. 242-257
Keywords: kapitał społeczny; nierówności materialne; ubóstwo; dochody i wydatki gospodarstw domowych; społeczeństwo obywatelskie; social capital; material inequalities; poverty; revenue and expenditure of households; civil society