Forecasting risk of decision - making processes - Zemke, Jerzy (Prognozowanie stanów ryzyka procesów decyzyjnych, 2013)
Czym jest ryzyko procesów decyzyjnych, czym jest powodowane? Literatura naukowa podaje wiele definicji pojęcia, co już jest niepokojące, ponieważ podejmując trud przedstawienia koncepcji prognozowania stanów ryzyka, stajemy przed wyborem definicji ryzyka, pamiętając o tym, by dokonany wybór umożliwiał jego pomiar. Definicje ryzyka mają najczęściej charakter ex post, postrzegają ryzyko jako różnicę pomiędzy oczekiwaniami dotyczącymi rezultatów podejmowanych działań a rezultatem zrealizowanym. Stanowi to istotną niedogodność, szczególnie w przypadkach gdy procesy decyzyjne są realizowane w długim okresie. Czy zatem możliwy jest pomiar ryzyka w trakcie realizacji procesów decyzyjnych, jak tego dokonać i w jakich uwarunkowaniach można ekstrapolować miary ryzyka? Analizując definicje ryzyka, tę, która jest najbardziej przydatna w rozwiązaniu podjętego w tym opracowaniu zagadnienia, podają K. i T. Jajuga, "...termin ryzyko odnosić będziemy do decyzji, a właściwie do działania podjętego w jego wyniku. Można mówić przeto o podejmowaniu ryzykownych decyzji". Autorzy jednoznacznie postrzegają decyzję ryzykowną jako niepewność co do "...możliwości kontrolowania przez ludzi czynników kształtujących rzeczywistość". Przyjęcie tej sugestii pozwala zbudować model ryzyka tożsamy z wektorem losowym o składowych będących zmiennymi kontrolnymi realizowanych procesów decyzyjnych. Umożliwia to w konsekwencji oszacowanie statystycznych miary ryzyka. Miary ryzyka określające stan ryzyka w momencie t realizowanych procesów decyzyjnych stanowią fundament zagadnienia, które zapowiada temat pracy. Chociaż są jedynie zbiorem oszacowań ryzyka, a więc oceną jego stanu, to otwierają możliwość prognozy stanów ryzyka w okresie realizacji procesów, co jest cenną informacją dla realizujących procesy decyzyjne
Ekonometria = Econometrics, 2013, Nr 1 (39), s. 30-39
Keywords: risk; risk model; risk measures; risk states; forecasting risk states; ryzyko; model ryzyka; pomiar ryzyka; stan ryzyka; prognozowanie stanu ryzyka