Regulacje prawne ograniczające koszty transakcyjne - na przykładzie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - Staniszewski, Piotr (Legal regulations limiting transaction costs - based on local development plans, 2013)
Opracowanie przedstawia kwestię regulacji z obszaru prawa własności, ograniczających koszty transakcyjne związane z efektami zewnętrznymi zagospodarowania nieruchomości. Regulacje wynikające z prawa cywilnego i administracyjnego, choć spełniają tę samą funkcję w rozwiązywaniu potencjalnych konfliktów pomiędzy właścicielami nieruchomości położonych na tym samym obszarze, to jednak zakładają zastosowanie odmiennych podejść i narzędzi prawnych. Zgodnie z prawem cywilnym zakres dopuszczalnych roszczeń wynika każdorazowo ze stosunków miejscowych, charakteru immisji oraz jej intensywności. Natomiast regulacje w prawie administracyjnym przybierają kształt przepisów ograniczających prawo do zabudowy nieruchomości, m.in. w formie regulacji o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Koszty transakcyjne związane z internalizacją efektów zewnętrznych zagospodarowania nieruchomości są różne – zależnie od tego, w której procedurze wystąpią. W przypadku procedury administracyjnej to m.in. koszty związane z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i realizacją jego postanowień oraz z wydaniem indywidualnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a koszty transakcyjne na gruncie prawa cywilnego wynikają m.in. ze skomplikowanej procedury dowodowej ustalania, czy i w jakim zakresie doszło do naruszenia własności. Przy wysokich kosztach transakcyjnych efektywniejsze – w ujęciu zarówno Kaldora-Hicksa, jak i C.J. Dahlmana – jest przyjęcie odpowiednich rozwiązań w sferze prawa administracyjnego. Interwencja na gruncie prawa cywilnego jest natomiast możliwa i efektywna wtedy, gdy koszty transakcyjne są już uprzednio ograniczone dzięki zastosowaniu przepisów administracyjnych
Ekonomia = Economics, 2013, Nr 3 (24), s. 134-148
Keywords: ekonomiczna analiza prawa; koszty transakcyjne; efekty zewnętrzne; prawo administracyjne; prawo cywilne; miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego; economic analysis of law; transaction costs; externalities; administrative law; civil law; local development plan